අපේ සාගර සහ පරිසරය ලෝකයේ ලොකුම කුණු කූඩය වෙලාද?
- හැඳින්වීම (Introduction): අපි උදේට නැගිටලා දත් මදින බුරුසුවෙන් පටන් ගත්තම, කෑම කන පිඟාන, වතුර බොන බෝතලය දක්වාම අපේ ජීවිතය ප්ලාස්ටික් වලින් පිරිලා. අපි විනාඩි 5කට පාවිච්චි කරලා වීසිකරන ෂොපින් බෑග් එකක් හෝ ප්ලාස්ටික් බටයක් (Straw) සම්පූර්ණයෙන්ම දිරාපත් වෙන්න අවුරුදු 500කට වඩා යනවා කියලා ඔබ දන්නවාද? මේ ප්ලාස්ටික් උවදුර අද වන විට මුළු ලෝකයේම පරිසර පද්ධතියට පිළිලයක් වෙලා අවසන්.
- සාගර ජීවීන්ට අත්වන ඛේදනීය ඉරණම (The Tragic Fate of Marine Life): ලෝකයේ හැමතැනම නිසි ලෙස බැහැර නොකරන ප්ලාස්ටික් අවසානයේ එකතු වෙන්නේ මහ මුහුදටයි.
මුහුදු කැස්බෑවුන් පාවෙන පොලිතින් බෑග් දකින්නේ ඔවුන්ගේ ප්රධාන ආහාරයක් වන ‘ජෙලි ෆිෂ්’ (Jellyfish) ලෙසයි. ඒවා කෑමට ගැනීම නිසා කැස්බෑවුන් දහස් ගණනක් හුස්ම හිරවී මිය යනවා.
ඒ වගේම ඩොල්ෆින්, තල්මසුන් සහ මුහුදු කුරුල්ලන්ගේ බඩවැල් වල ප්ලාස්ටික් හිරවීම නිසා ඔවුන් දැඩි සේ පීඩා විඳිනවා.
- ක්ෂුද්ර ප්ලාස්ටික් (Microplastics): අපේ සිරුරටත් වස ඇතුළු වෙන හැටි: ප්ලාස්ටික් කවදාවත් සම්පූර්ණයෙන්ම දිරාපත් වෙන්නේ නැහැ. ඒවා අව්වට සහ වතුරට අහුවෙලා ඇහැට පේන්නේ නැති තරම් කුඩා කෑලි වලට (Microplastics) කැඩෙනවා.
මේ කුඩා කැබලි මාළුන්ගේ ශරීර වලට එකතු වෙනවා. අවසානයේදී ඒ මාළුන්ව ආහාරයට ගන්නා අපේ ශරීර වලටත් මේ ප්ලාස්ටික් අංශු ඇතුළු වෙනවා.
මෑතකදී කළ පරීක්ෂණ වලින් මිනිසුන්ගේ රුධිරයේ පවා ක්ෂුද්ර ප්ලාස්ටික් අංශු තිබෙන බව සොයාගෙන තියෙනවා. මේක ඉතාමත් භයානක සෞඛ්ය ගැටලුවක්.
- එක්වරක් පමණක් භාවිත කරන ප්ලාස්ටික් (Single-use Plastics): පරිසරයට වැඩියෙන්ම හානි කරන්නේ අපි එක පාරක් පාවිච්චි කරලා විසි කරන ප්ලාස්ටික් වර්ගයි. උදාහරණයක් විදිහට ප්ලාස්ටික් කෝප්ප, හැඳි, ලන්ච් ෂීට් (Lunch sheets) සහ ෂොපින් බෑග් (Shopping bags) පෙන්වා දෙන්න පුළුවන්. මේවා ප්රතිචක්රීකරණය කිරීමද (Recycle) ඉතා අපහසුයි.